kitab pemerdekaan

كتَاب العِتْق

Bab Kemuliaan Membebaskan Hamba

Bāb Mā Jāʾa fī al-ʿItq

بَاب فِي الْعِتْقِ وَفَضْلِهِ

Allah  berfirman, “(Di antara amal-amal itu - bagi orang yang mampu) ialah: memerdekakan hamba abdi; Atau memberi makan pada hari kelaparan; Kepada anak yatim dari kaum kerabat.”

وَقَوْلِهِ تَعَالَى ﴿فَكُّ رَقَبَةٍ ١٣ أَوۡ إِطۡعَٰمٞ فِي يَوۡمٖ ذِي مَسۡغَبَةٖ ١٤ يَتِيمٗا ذَا مَقۡرَبَةٍ ١٥ [البلد: 13-15]

2517 - Ahmad bin Yunus menyampaikan kepada kami, beliau berkata, ‘Ashim bin Muhammad menyampaikan kepada kami, beliau berkata, Waqid bin Muhammad menyampaikan kepada saya, beliau berkata, Sa‘id bin Marjanah, teman ‘Ali bin Husayn menyampaikan kepada saya, beliau berkata, Abu Hurayrah  berkata kepada saya, Nabi ﷺ bersabda, “Mana-mana orang yang membebaskan hamba sahaya Muslim, Allah akan menyelamatkan setiap inci anggotanya daripada neraka.” Sa‘id bin Marjanah berkata, Lalu saya menemui ‘Ali bin Husayn menyampaikan hadis itu. Lantas beliau memanggil hamba sahaya yang dibeli daripada Abdullah bin Ja‘far dengan harga puluhan ribu dirham, atau seribu dinar, lalu beliau membebaskannya.

2517 - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي وَاقِدُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ مَرْجَانَةَ صَاحِبُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ قَالَ قَالَ لِي أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا رَجُلٍ أَعْتَقَ امْرَأً مُسْلِمًا اسْتَنْقَذَ اللَّهُ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنْهُ مِنْ النَّارِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ مَرْجَانَةَ فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَعَمَدَ عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا إِلَى عَبْدٍ لَهُ قَدْ أَعْطَاهُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَشَرَةَ آلَافِ دِرْهَمٍ أَوْ أَلْفَ دِينَارٍ فَأَعْتَقَهُ

Bab Hamba yang Paling Utama untuk Dibebaskan

Bāb Ayy al-Riqāb Afḍal

بَاب أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ

2518 - ‘Ubaydullah bin Musa menyampaikan kepada kami, daripada Hisyam bin ‘Urwah, daripada bapanya, daripada Abu Murawih, daripada Abu Dzarr , beliau berkata, Saya bertanya kepada Nabi ﷺ, “Apakah amalan yang paling utama?” Baginda bersabda, “Keimanan kepada Allah dan jihad di jalan-Nya.” Saya bertanya lagi, “Hamba jenis apakah yang paling utama untuk dibebaskan?” Baginda menjawab, “Yang mahal dan berharga di sisi pemiliknya.” Saya bertanya, “Jika saya tidak mampu?” Baginda menjawab, “Bantulah orang yang lemah, atau bantu orang yang tidak mampu melakukan keperluannya.” Saya bertanya, “Jika saya tidak mampu juga?” Baginda menjawab, “Tahanlah diri daripada menyakiti orang lain, ia adalah sedekah yang kamu berikan kepada diri kamu.”

2518 - حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَجِهَادٌ فِي سَبِيلِهِ قُلْتُ فَأَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَعْلَاهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ ضَايِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تَدَعُ النَّاسَ مِنْ الشَّرِّ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ تَصَدَّقُ بِهَا عَلَى نَفْسِكَ

Bab Galakan Memerdekakan Hamba Ketika Fenomena Alam

Bāb Mā Yustaḥabb min al-ʿAtāqah fī al-Kusūf wa al-Āyāt

بَاب مَا يُسْتَحَبُّ مِنْ الْعَتَاقَةِ فِي الْكُسُوفِ أَوْ الْآيَاتِ

2519 - Musa bin Mas‘ud menyampaikan kepada kami, beliau berkata, Za’idah bin Qudamah menyampaikan kepada kami, daripada Hisyam bin ‘Urwah, daripada Fatimah binti al-Mundzir, daripada Asma’ binti Abu Bakar , beliau berkata, Nabi ﷺ memerintahkan untuk membebaskan hamba apabila berlaku gerhana matahari. ‘Ali menyokong riwayat ini, daripada al-Darawardi, daripada Hisyam.

2519 - حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَسْعُودٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتْ أَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعَتَاقَةِ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ * تَابَعَهُ عَلِيٌّ عَنْ الدَّرَاوَرْدِيِّ عَنْ هِشَامٍ

2520 - Muhammad bin Abu Bakar menyampaikan kepada kami, beliau berkata, ‘Atstsam menyampaikan kepada kami, beliau berkata, Hisyam menyampaikan kepada kami, daripada Fatimah binti al-Mundzir, daripada Asma’ binti Abu Bakar , beliau berkami: “Kami diperintahkan untuk membebaskan hamba saat berlaku gerhana.”

2520 - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا عَثَّامٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتْ كُنَّا نُؤْمَرُ عِنْدَ الْخُسُوفِ بِالْعَتَاقَةِ

Bab Membebaskan Hamba yang Dikongsi Bersama

Bāb idhā Aʿtaqa ʿAbdā bayna Ithnayn aw Amah bayna al-Shurakāʾ

بَاب إِذَا أَعْتَقَ عَبْدًا بَيْنَ اثْنَيْنِ أَوْ أَمَةً بَيْنَ الشُّرَكَاءِ

2521 - ‘Ali bin Abdullah menyampaikan kepada kami, beliau berkata, Sufyan menyampaikan kepada kami, daripada ‘Amr, daripada Salim, daripada bapanya , daripada Nabi ﷺ, baginda bersabda, “Sesiapa yang membebaskan hamba yang dikongsi sesama dua rakan kongsi, jika dia berkemampuan hendaklah dia membayar bahagian rakan kongsi yang lain, kemudian barulah dibebaskan.”

2521 - حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ عَبْدًا بَيْنَ اثْنَيْنِ فَإِنْ كَانَ مُوسِرًا قُوِّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ يُعْتَقُ

Sahih al-Bukhari