kitab ilmu
كتاب الْعِلْمِ
Bab Larangan Mengikuti Ayat-Ayat Al-Quran Yang Mutasyabih (Tidak Jelas), Peringatan Daripada Pengikut-Pengikutnya Dan Larangan Berselisih Tentang Al-Quran
Bāb al-Nahy ʿan Ittibāʿ Mutashābih al-Qurʾān, wa al-Taḥdhīr min Muttabiʿīhi, wa al-Nahy ʿan al-Ikhtilāf fī al-Qurʿān
بَابُ النَّهْيِ عَنِ اتِّبَاعِ مُتَشَابِهِ الْقُرْآنِ، وَالتَّحْذِيرِ مِنْ مُتَّبِعِيهِ، وَالنَّهْيِ عَنِ الِاخْتِلَافِ فِي الْقُرْآنِ
1 – (2665) ‘Abdullah bin Maslamah bin Qa’nab menyampaikan kepada kami, Yazid bin Ibrahim al-Tustari menyampaikan kepada kami, daripada ‘Abdullah bin Abu Mulaykah, daripada al-Qasim bin Muhammad, daripada ʿAʾishah, beliau berkata, “Rasulullah ﷺ membaca, “Dia Tuhan yang menurunkan kepadamu Kitab ini, terdapat sebahagian daripadanya ayat-ayat yang jelas maknanya, itulah asas Kitab. Dan beberapa ayat lain yang tidak jelas (boleh mengelirukan). Adapun orang yang hatinya menyeleweng, dia akan mengikut ayat-ayat yang mutasyabih dengan tujuan menimbulkan fitnah dan mentakwilnya (sesuka hati). Tiada yang mengetahui takwilannya melainkan Allah. Orang-orang yang teguh dalam ilmunya berkata, “Kita beriman dengannya, semuanya dari sisi Tuhan kita.” Dan tiada yang mendapat pengajaran kecuali orang-orang yang mempunyai fikiran.” ʿAʾishah berkata, “Rasulullah ﷺ bersabda, “Apabila kamu melihat orang-orang yang mengikut ayat-ayat al-Quran yang mutasyabih, itulah orang yang Allah sebutkan (maksudkan). Kamu berwaspadalah dengan mereka.”
1 - (2665) حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التُّسْتَرِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: تَلَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: {هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ، فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ، وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللهُ، وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا، وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ} قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا رَأَيْتُمُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ، فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللهُ فَاحْذَرُوهُمْ».
2 – (2666) Abu Kamil iaitu Fudhayl bin Husayn al-Jahdari menyampaikan kepada kami, Hammad bin Zayd menyampaikan kepada kami, Abu ‘Imran al-Jawni menyampaikan kepada kami, beliau berkata, “’Abdullah bin Rabah al-Anshari menulis surat kepadaku bahawa ‘Abdullah bin ‘Amr pernah berkata, “Pada suatu hari, aku pergi kepada Rasulullah ﷺ di awal pagi. ‘Abdullah berkata, “Baginda mendengar suara dua orang yang bertengkar tentang satu ayat. Maka Rasulullah ﷺ keluar kepada kami dalam keadaan dikenali pada wajahnya tanda kemarahan. Lalu baginda berkata, “Sesungguhnya orang-orang sebelum kamu sudah binasa dengan sebab pertengkaran mereka berkenaan Kitab (suci mereka).”
2 - (2666) حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ، قَالَ: كَتَبَ إِلَيَّ عَبْدُ اللهِ بْنُ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَمْرٍو، قَالَ: هَجَّرْتُ إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا، قَالَ: فَسَمِعَ أَصْوَاتَ رَجُلَيْنِ اخْتَلَفَا فِي آيَةٍ، فَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يُعْرَفُ فِي وَجْهِهِ الْغَضَبُ، فَقَالَ: «إِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، بِاخْتِلَافِهِمْ فِي الْكِتَابِ».
3 – (2667) Yahya bin Yahya menyampaikan kepada kami, Abu Qudamah iaitu al-Harits bin ‘Ubayd mengkhabarkan kepada kami, daripada Abu ‘Imran, daripada Jundab bin ‘Abdullah al-Bajali, beliau berkata, “Rasulullah ﷺ bersabda, “Bacalah al-Quran selagi hati kamu mesra dengannya. Apabila kamu berbalah kerananya maka bangunlah (tinggalkan majlis tersebut).”
(2667) حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو قُدَامَةَ الْحَارِثُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ أَبِي عِمْرَانَ، عَنْ جُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللهِ الْبَجَلِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ، فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَقُومُوا».
4 – (2667) Ishaq bin Manshur menyampaikan kepadaku, ‘Abd al-Shamad mengkhabarkan kepada kami, Hammam menyampaikan kepada kami, Abu ‘Imran al-Jawni iaitu ‘Abdullah menyampaikan kepada kami, bahawa Rasulullah ﷺ bersabda, “Bacalah al-Quran selagi hati kamu mesra dengannya. Apabila kamu berbalah kerananya maka bangunlah (tinggalkan majlis tersebut).”
4 - (2667) حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ، عَنْ جُنْدَبٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللهِ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: «اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ، فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فَقُومُوا».
4 – Ahmad bin Sa’id bin Shakhr al-Darimi menyampaikan kepadaku, Habban menyampaikan kepada kami, Aban menyampaikan kepada kami, Abu ‘Imran menyampaikan kepada kami, beliau berkata, “Jundab berkata kepada kami ketika kami masih kanak-kanak di Kufah, Rasulullah ﷺ bersabda, “Bacalah al-Quran…” Seterusnya sama dengan hadis perawi sebelumnya.
4 - حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ، قَالَ: قَالَ لَنَا جُنْدَبٌ وَنَحْنُ غِلْمَانٌ بِالْكُوفَةِ، قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اقْرَءُوا الْقُرْآنَ» بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا.
Bab Orang Yang Suka Bertengkar Serta Pandai Dalam Bertikam Lidah
Bāb fī al-Aladd al-Khaṣm
بَابٌ فِي الْأَلَدِّ الْخَصِمِ
5 – (2668) Abu Bakr bin Abu Syaybah menyampaikan kepada kami, Waki’ menyampaikan kepada kami, daripada Ibn Jurayj, daripada Ibn Abu Mulaykah, daripada ʿAʾishah, beliau berkata, “Rasulullah ﷺ bersabda, “Orang yang paling dibenci oleh Allah ialah yang suka bertengkar lagi pandai memutar belit (mengalahkan lawannya).”
5 - (2668) حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَبْغَضَ الرِّجَالِ إِلَى اللهِ الْأَلَدُّ الْخَصِمُ».
Bab Mengikut Jejak Langkah Yahudi Dan Nasrani
Bāb Ittibāʿ Sunan al-Yahūd wa al-Naṣārā
بَابُ اتِّبَاعِ سُنَنِ الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى
6 – (2669) Suwayd bin Sa’id menyampaikan kepadaku, Hafs bin Maysarah menyampaikan kepada kami, Zayd bin Aslam menyampaikan kepadaku, daripada ‘Atha’ bin Yasar, daripada Abu Sa’id al-Khudri, beliau berkata, “Rasulullah ﷺ bersabda, “Kamu pasti akan mengikuti jejak langkah orang-orang sebelum kamu, sejengkal demi sejengkal, sehasta demi sehasta. Sehingga jika mereka masuk ke lubang biawak nescaya kamu akan mengikut mereka.” Kami bertanya, wahai Rasulullah, adakah orang Yahudi dan Nasrani?” Baginda menjawab, “Siapa lagi?”.
6 - (2669) حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ، شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ، حَتَّى لَوْ دَخَلُوا فِي جُحْرِ ضَبٍّ لَاتَّبَعْتُمُوهُمْ» قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ آلْيَهُودَ وَالنَّصَارَى؟ قَالَ: «فَمَنْ».
6 – Beberapa orang daripada ashab kita menyampaikan kepada kami, daripada Sa’id bin Abu Maryam, Abu Ghassan iaitu Muhammad bin Mutharrif mengkhabarkan kepada kami, daripada Zayd bin Aslam, dengan sanad ini, hadis yang seumpamanya.
6 - وَحَدَّثَنَا عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا أَبُو غَسَّانَ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، بِهَذَا الْإِسْنَادِ، نَحْوَهُ.
6 – Abu Ishaq iaitu Ibrahim bin Muhammad berkata, “Muhammad bin Yahya menyampaikan kepada kami, Ibn Abu Maryam menyampaikan kepada kami, Abu Ghassan menyampaikan kepada kami, Zayd bin Aslam menyampaikan kepada kami, daripada ‘Atha’ bin Yasar, dan perawi menyebutkan hadis seumpamanya.
6 - قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، وَذَكَرَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ.