kitab solat

كِتَابُ الصَّلَاةِ

Bab Sejarah Permulaan Azan

Bāb Badʾ al-Adhān

بَابُ بدْءِ الْأَذَانِ

1 – (377) Ishaq bin Ibrahim al-Hanzhali menyampaikan kepada kami, katanya, Muhammad bin Bakr menyampaikan kepada kami. Dalam sanad yang lain, Muhammad bin Rafi` menyampaikan kepada kami, katanya, `Abdul Razzaq menyampaikan kepada kami. Mereka berkata, Ibn Jurayj mengkhabarkan kepada kami. Dalam sanad yang lain, Harun bin `Abdullah menyampaikan kepada saya, dengan lafaz daripadanya, katanya, Hajjaj bin Muhammad menyampaikan kepada kami, katanya, Ibn Jurayj berkata, Nafi` maula Ibn ʿUmar mengkhabarkan kepada saya, daripada `Abdullah bin `Umar , beliau berkata, Kaum Muslimin ketika tiba di Madinah, mereka akan berhimpun dan masjid sambil-sambil menunggu solat tanpa ada sesiapa yang memanggil. Suatu hari, mereka berbincang tentang perkara ini. Ada yang berpendapat untuk membuat loceng seperti loceng Nasrani. Ada yang mencadangkan trompet seperti trompet Yahudi. Lalu `Umar mencadangkan, “Apa kata, kalian memilih seseorang untuk menyeru solat?” Rasulullah ﷺ bersabda, “Wahai Bilal, berdirilah dan panggil orang untuk solat.”

1 - (377) حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا: أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللهِ - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ: حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ: قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ: أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ: كَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَوَاتِ، وَلَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ، فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ: اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ، فَقَالَ عُمَرُ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ؟ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِ»

Bab Perintah Untuk Menggenapkan Lafaz Azan dan Mengganjilkan Lafaz Iqamat

Bāb al-Amr bi Shafʿ al-Adhān wa Ītār al-Iqāmah

بَابُ الْأَمْرِ بِشَفْعِ الْأَذَانِ وَإِيتَارِ الْإِقَامَةِ

2 – (378) Khalaf bin Hisyam menyampaikan kepada kami, katanya, Hammad bin Zayd menyampaikan kepada kami. Dalam sanad yang lain, Yahya bin Yahya menyampaikan kepada kami, katanya, Isma`il bin `Ulayyah mengkhabarkan kepada kami. Beliau dan Hammad meriwayatkan daripada Khalid al-Hadzdza’, daripada Abu Qilabah, daripada Anas , beliau berkata, “Bilal disuruh untuk menggenapkan lafaz azan, dan mengganjilkan lafaz iqamat.” Dalam riwayat Yahya: Ibn `Ulayyah berkata, Saya menyampaikan hadis ini kepada Ayyub, tetapi beliau berkata, “Bahagian iqamat tidak kami ketahui.”

2 - (378) حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، جَمِيعًا عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: «أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ» زَادَ يَحْيَى، فِي حَدِيثِهِ عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، فَحَدَّثْتُ بِهِ أَيُّوبَ فَقَالَ: إِلَّا الْإِقَامَةَ

3 – (378) Ishaq bin Ibrahim al-Hanzhali menyampaikan kepada kami, katanya, `Abdul Wahhab al-Tsaqafi mengkhabarkan kepada kami, katanya, Khalid al-Hadzdza’ menyampaikan kepada kami, daripada Abu Qilabah, daripada Anas bin Malik , katanya, Kaum Muslimin menyebut beberapa cadangan untuk memberitahu tentang waktu solat berdasarkan cara-cara yang mereka ketahui. Ada yang mencadangkan untuk menyalakan api, atau menepuk gendang. Tetapi kemudian Bilal diperintah untuk menggenapkan azan dan mengganjilkan iqamat.

3 - (378) وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ: ذَكَرُوا أَنْ يُعْلِمُوا وَقْتَ الصَّلَاةِ بِشَيْءٍ يَعْرِفُونَهُ فَذَكَرُوا أَنْ يُنَوِّرُوا نَارًا، أَوْ يَضْرِبُوا نَاقُوسًا «فَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ»

4 – (378) Muhammad bin Hatim menyampaikan kepada saya, katanya, Bahz menyampaikan kepada kami, katanya, Wuhayb menyampaikan kepada kami, katanya, Khalid al-Hadzdza’ menyampaikan kepada kami, katanya, dengan lanjutan sanad di atas, dengan lafaz, “Apabila orang ramai meminta untuk diberitahu waktu solat,...” lanjutannya sama seperti riwayat al-Tsaqafi, dengan sedikit perbezaan lafaz, sesungguhnya berkata, tanpa menyebut menyalakan api

4 - (378) وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، بِهَذَا الْإِسْنَادِ لَمَّا كَثُرَ النَّاسُ ذَكَرُوا أَنْ يُعْلِمُوا بِمِثْلِ حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ، غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ: أَنْ يُورُوا نَارًا

5 – (378) `Ubaydullah bin `Umar al-Qawariri menyampaikan kepada saya, katanya, `Abdul Warits bin Sa`id dan `Abdul Wahhab bin `Abdul Majid menyampaikan kepada kami, mereka berkata, Ayyub menyampaikan kepada kami, daripada Abu Qilabah, daripada Anas , katanya, “Bilal diperintah untuk menggenapkan azan dan mengganjilkan iqamat.”

5 - (378) وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، قَالَا: حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: «أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ»

Bab Tatacara Azan

Bāb Ṣifat al-Adhān

بَابُ صِفَةِ الْأَذَانِ

6 – (379) Abu Ghassan Malik bin `Abdul Wahid al-Misma`i dan Ishaq bin Ibrahim menyampaikan kepada saya. Versi Ishaq: Mu`adz bin Hisyam, kawan al-Dastuwa’i mengkhabarkan kepada saya, katanya, Bapa saya menyampaikan kepada saya, daripada `Amir al-Ahwal, daripada Makhul, daripada `Abdullah bin Muhayriz, daripada Abu Mahdzurah , bahawasanya Nabi ﷺ mengajarkannya lafaz azan ini: Allah Maha Besar, Allah Maha Besar. Saya bersaksi bahawa tiada yang berhak disembah selain Allah. Saya bersaksi bahawa tiada yang berhak disembah selain Allah. Saya bersaksi bahawa Muhammad adalah utusan Allah. Saya bersaksi bahawa Muhammad adalah utusan Allah. Kemudian dia mengulang lagi: Saya bersaksi bahawa tiada yang berhak disembah selain Allah. Saya bersaksi bahawa tiada yang berhak disembah selain Allah. Saya bersaksi bahawa Muhammad adalah utusan Allah. Saya bersaksi bahawa Muhammad adalah utusan Allah. Ayuhlah mengerjakan solat, dua kali. Ayuhlah mengejarkan kejayaan, dua kali. Ishaq menambah: Allah Maha Besar, Allah Maha Besar. Tiada yang berhak disembah selain Allah.

6 - (379) حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَبُو غَسَّانَ: حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، وَقَالَ إِسْحَاقُ: أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، صَاحِبِ الدَّسْتُوَائِيِّ، وَحَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ، عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ، أَنَّ نَبِيَّ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ هَذَا الْأَذَانَ: «اللهُ أَكْبَرُ اللهُ أَكْبَرُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ، أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ»، ثُمَّ يَعُودُ فَيَقُولُ: «أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ، أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ، حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ مَرَّتَيْنِ، حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ مَرَّتَيْنِ» زَادَ إِسْحَاقُ: «اللهُ أَكْبَرُ اللهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ»

Bab Galakan Melantik Dua Muazin Bagi Sebuah Masjid

Bāb Istiḥbāb Ittikhādh Muʾadhdhinayn li al-Masjid al-Wahid

بَابُ اسْتحْبَابِ اتِّخاذِ مُؤذِّنَيْنِ لِلْمَسْجدِ الْوَاحِدِ

7 – (380) Ibn Numayr menyampaikan kepada kami, katanya, Bapa saya menyampaikan kepada kami, katanya, `Ubaydullah menyampaikan kepada kami, daripada Nafi`, daripada Ibn ʿUmar , katanya, “Rasulullah ﷺ memiliki dua orang tukang azan, iaitu Bilal dan Ibn Umm Maktum yang Buta.”

7 - (380) حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: «كَانَ لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤَذِّنَانِ بِلَالٌ، وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى»

(380) Ibn Numar juga menyampaikan kepada kami, katanya, Bapa saya menyampaikan kepada kami, katanya, `Ubaydullah menyampaikan kepada kami, katanya, al-Qasim menyampaikan kepada kami, daripada ʿAʾishah, sama seperti sebelum ini.

(380) وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ، عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ

Bab Harus Orang Buta Azan Sekiranya Ada Orang Celik

Bāb Jawāz Adhān al-Aʿmā Idhā Kāna Maʿah Baṣīr

بَابُ جَوَازِ أَذَانِ الْأَعْمَى إِذَا كَانَ مَعَهُ بَصِيرٌ

8 – (381) Abu Kurayb Muhammad bin al-`Ala’ al-Hamdani menyampaikan kepada saya, katanya, Khalid bin Makhlad menyampaikan kepada kami, daripada Muhammad bin Ja`far, katanya, Hisyam menyampaikan kepada kami, daripada bapanya, daripada ʿAʾishah , beliau berkata, “Ibn Umm Maktum menjadi tukang azan Rasulullah ﷺ padahal beliau buta.”

8 - (381) حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: «كَانَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ يُؤَذِّنُ لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْمَى»

(381) Muhammad bin Salamah al-Muradi menyampaikan kepada kami, katanya, `Abdullah bin Wahb menyampaikan kepada kami, daripada Yahya bin `Abdullah dan Sa`id bin `Abdul Rahman, daripada Hisyam, dengan lanjutan sanad yang serupa.

(381) وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللهِ، وَسَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ

Sahih Muslim